W Brukseli trwa dyskusja nad zmianami w unijnej dyrektywie tytoniowej. Minimalna stawka akcyzy na paczkę papierosów w UE może wzrosnąć nawet dwukrotnie: z 1,8 euro do 3,6 euro. Doprowadziłoby to do wyrównania cen papierosów pomiędzy państwami UE. Wzrost cen byłby najbardziej dotkliwy dla palaczy z tych państw, które przystąpiły do UE w 2004 roku, w tym Polski, z uwagi na znacznie niższy udział akcyzy w cenie paczki papierosów niż nowe minima unijne. Nad Wisłą paczka papierosów mogłaby kosztować nawet ok. 40 zł. Nowa dyrektywa tytoniowa może zostać otwarta już podczas duńskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej.
Podczas ECOFIN, nieformalnego spotkania ministrów finansów państw członkowskich UE w Warszawie, minister Andrzej Domański poinformował, że Polska nie wywiera presji na Komisję Europejską w sprawie przyspieszenia prac nad dyrektywą. Priorytetem polskiej prezydencji w Radzie UE ma być sekurytyzacja.
– Prawdą jest, że tak zwana dyrektywa tytoniowa nie była aktualizowana od bardzo wielu lat. Nie wywieramy jednak żadnych nacisków na Komisję Europejską w tej sprawie, ale oczywiście możliwa jest dalsza dyskusja na temat tej dyrektywy. Dziś chcemy przede wszystkim rozmawiać o kwestiach sekurytyzacji, o unii oszczędnościowo-inwestycyjnej. To jest temat, który chcemy procedować w czasie naszej prezydencji – odpowiedział na pytanie agencji Newseria podczas briefingu po spotkaniu ECOFIN w Warszawie minister finansów Andrzej Domański.
O potrzebie otwarcia nowej dyrektywy tytoniowej mówi się coraz częściej i coraz głośniej, głównie z uwagi na ewoluujący rynek wyrobów tytoniowych i zagrożenia z nim związane, zwłaszcza w kontekście dzieci i młodzieży oraz młodych dorosłych.
W Komisji Europejskiej nowelizacją dyrektywy tytoniowej zajmuje się holenderski komisarz Unii Europejskiej ds. klimatu, zeroemisyjności netto i czystego wzrostu, Wopke Hoekstra. To holenderski rząd najmocniej naciska na Komisję Europejską w sprawie przyspieszenia prac nad otwarciem dyrektywy. Obecnie akcyza na papierosy w Holandii sięga 7,66 euro za paczkę i jest jedną z najwyższych w UE. Za paczkę papierosów trzeba tu zapłacić ok. 8,27 euro (ok. 35 zł). W UE droższe papierosy są tylko w Irlandii i Francji.
Obowiązująca dyrektywa tytoniowa została przyjęta w 2014 roku i była kilkukrotnie nowelizowana – ostatnio w 2022 roku. Za jej pośrednictwem wprowadzono m.in. możliwość zakazu sprzedaży podgrzewanych wyrobów tytoniowych o aromacie charakterystycznym (np. mentolowym), jeśli ich udział w sprzedaży rynkowej przekroczy próg 2,5% całkowitej sprzedaży takich wyrobów w UE. Wdrożenie zapisów tej dyrektywy w Polsce zostało zapewnione poprzez nowelizację ustawy tytoniowej w lutym bieżącego roku.
Minister zdrowia Izabela Leszczyna przekonuje, że taki sam zakaz w UE powinien zaistnieć również na rynku e-papierosów.
– W międzyczasie rozpowszechniły się, a wolałabym użyć słowa rozprzestrzeniły się niestety tak zwane papierosy elektroniczne, wielo- i jednorazowe i one nęcą swoimi przedziwnymi kolorami, zapachami, a wręcz smakami. Są dostępne niestety w każdym kiosku, na każdej stacji benzynowej, w automatach. Są kolorowe, udają poziomki, truskawki i jeszcze coś tam, dzieciaki łapią się, mówiąc kolokwialnie, na kolor, na smak, na zapach. Natomiast, jeśli chodzi o dyrektywę, to jeśli zrobiliśmy coś dla jednej grupy wyrobów tytoniowych, to powinniśmy zrobić także dla tych innych, które są równie szkodliwe i teraz coraz części